Pierwsze kilka stron powieści potwierdzały, że to był dobry wybór. Książkę czytało się szybko i przyjemnie, choć z pewnym napięciem i niepokojem, co dalej (no ale o to chodzi, czyż nie?). Spędziłam z nią dwa wieczory, a kiedy ją zamknęłam, nie wiedziałam ostatecznie, co sądzić. Jej lekturę można porównać do pokonania nierównej drogi – proste odcinki są interesujące, dobrze rokują - mają życie i pazur. Fabuła jest dobrze przemyślana, trzyma tempo i poziom. Niestety, w aspirującej do miana dramatu pozycji, pojawiają się też dołki – momenty melodramatyczne, ociekające słodyczą miłosnych uniesień i ckliwych wyznań, lub te rodem z czarnej komedii, a co za tym idzie, z pretensjonalnymi dialogami w amerykańskim stylu. To mnie bardzo wytrącało z równowagi, irytowało i budziło niesmak (niemniej, gdyby obrać fabułę z tychże, byłby to świetny materiał na ekranizację). O ile ckliwość to kwestia smaku, gustu czy czytelniczej estetyki, o tyle nieformalne wypowiedzi sędziny czy wpuszczenie na salę sądową przyjaciela oskarżonego, z koszem pełnym gorących muffinek, wydało mi się niedorzeczne, i ostatecznie wpływało na wiarygodność fabuły. Nie podobało mi się to.

Pomimo moich kąśliwych uwag, „Czarownice z Salem Falls” naprawdę warto przeczytać. Zarówno ze względu na jej wskazane walory, jak i dlatego, że historia ta zmusza do przemyśleń. Kolejny raz zaskoczyło mnie, jak niedoskonały i bezwzględny bywa system wymiaru sprawiedliwości. Choć teoretycznie, na co dzień, nie jest dla mnie zaskakujące, to jednak zdumiewa, jak bardzo potrafimy być bezduszni, do czego prowadzi myślenie sztampowe, uleganie zbiorowej histerii, i do czego jest zdolny człowiek, gdy sytuacja wymyka mu się spod kontroli. To wręcz niesamowite, jak strach, uprzedzenia czy urażona duma zmieniają optykę. Postawiłam się na chwilę w sytuacji człowieka, który musi walczyć o dobre imię, bo nosi plakietkę „zły” - to dość klaustrofobiczne wrażenie. Przypomniałam sobie także, że warto być czujnym, bo nie wszystko jest tym, czym się być wydaje - zatrważające, co się tli w głowach pozornie przyzwoitych, poukładanych ludzi, i co dzieje się za zamkniętymi drzwiami szczęśliwych domów. I jeszcze jedno, co mnie osobiście podbudowało: że łatwo jest zniszczyć komuś życie, ale jednak trudno – tak naprawdę – złamać samego człowieka.

Zdecydowanie rozumiem, dlaczego za Jodie Picoult szaleją tłumy i dlaczego jej twórczość cieszy się taką popularnością i uznaniem. Bo warto ją czytać – dla przyjemności, ale i po to, by mieć o czym myśleć i... dyskutować. Choć trudno mi dziś, po przeczytaniu zaledwie jednej z osiemnastu książek, jednoznacznie ocenić i zaszufladkować zarówno autorkę, jak i jej prozę, to wiem, że z pewnością do jej twórczości wrócę. Wszak nie bez powodu - choć zaciekle się broniłam - w tyle głowy wciąż błąkały mi się skojarzenia z moimi dwoma ulubionymi powieściami tegoż gatunku: „Co widziały wrony” Ann-Marie MacDonald i „Smażone zielone pomidory” Fannie Flagg.

Monika Zalewska-Biełło